Tartım İndikatörü Nedir? Ne İşe Yarar? Özellikleri ve Kullanım Alanları

Endüstriyel tartım sistemlerinin beyni olarak kabul edilen tartım indikatörleri, load cell’lerden gelen düşük seviyeli analog sinyali işleyerek anlamlı ağırlık verisine dönüştüren ve kullanıcıya okunabilir biçimde sunan elektronik cihazlardır. Modern indikatörler yalnızca ağırlık göstermekle kalmaz; veri iletişimi, otomasyon entegrasyonu ve proses kontrolü gibi kritik fonksiyonları da yerine getirir.

Bu yazıda tartım indikatörünün görevlerini, teknik özelliklerini ve hangi uygulamalarda tercih edilmesi gerektiğini kapsamlı biçimde ele alıyoruz.

Tartım İndikatörü Nedir?

Tartım indikatörü; load cell sensörlerinden gelen mV/V seviyesindeki analog sinyali:

1. yükselten,

2. dijital ortama çeviren,

3. filtreleyen ve

4. net/brüt ağırlık olarak kullanıcıya ileten

mikroişlemci tabanlı ölçüm elektroniğidir.

Basit sistemlerde ekranlı bir gösterge olarak kullanılırken, gelişmiş modeller PLC ve SCADA altyapılarına veri sağlayabilir.

Temel Çalışma Prensibi

Süreç tipik olarak şu adımlardan oluşur:

• Yük uygulanır.

• Load cell deformasyona uğrar.

• Wheatstone köprüsü çıkışı değişir.

• İndikatör bu sinyali yüksek çözünürlükte ADC ile örnekler.

• Dijital filtreleme yapılır.

• Sonuç ekranda görüntülenir ve istenirse haberleşme portlarından iletilir.

Başlıca Fonksiyonlar

Güncel indikatörlerde standart hale gelmiş operasyonlar:

• Brüt / Net tartım

• Dara alma (tare)

• Otomatik sıfır takibi

• Parça sayma

• Yüksek / düşük limit kontrolü

• Toplama (akümülasyon)

• Tepe değer yakalama

Modeline bağlı olarak dozajlama ve reçete yönetimi de mümkündür.

Teknik Özellikler Nelerdir?

Ürün seçimi yapılırken genellikle aşağıdaki parametreler değerlendirilir:

Ölçüm Performansı

• İç çözünürlük

• doğruluk sınıfı

• örnekleme hızı

• filtre yapısı

Elektriksel Yapı

• Bağlanabilir load cell sayısı

• uyarım voltajı

• giriş hassasiyeti

Ekran ve Kullanıcı Arayüzü

• LED / LCD

• tuş takımı

• çoklu dil desteği

Haberleşme

• RS232 / RS485

• Modbus RTU / TCP

• Ethernet

• analog çıkış (4-20 mA / 0-10 V)

• dijital I/O

Nerelerde Kullanılır?

Tartım indikatörleri çok geniş bir uygulama alanına sahiptir:

• Platform ve kantar sistemleri

• Tank ve silo tartımı

• Dolum makineleri

• Bant kantarları

• Parça sayım istasyonları

• Patlayıcı ortam uygulamaları (Ex tipler)

Endüstriyel Avantajları

Profesyonel bir indikatör kullanımı şu kazanımları sağlar:

✔ Kararlı ve tekrarlanabilir ölçüm
✔ Otomasyon sistemlerine kolay entegrasyon
✔ Operatör hatalarının minimize edilmesi
✔ Uzaktan izleme ve veri kaydı
✔ Uzun süreli kalibrasyon stabilitesi

İndikatör Seçerken Nelere Dikkat Edilmeli?

Doğru ürün konfigürasyonu için şu soruların netleştirilmesi gerekir:

• Kaç adet load cell bağlanacak?

• Hassasiyet beklentisi nedir?

• Otomasyon bağlantısı gerekli mi?

• Saha şartları (toz, nem, Ex zone) nedir?

• Sadece gösterim mi, proses kontrolü mü yapılacak?

Yanlış seçilen indikatör, sistem performansını doğrudan etkiler.

Basit Gösterge mi, Proses Kontrol Cihazı mı?

Bazı uygulamalarda yalnızca ağırlığın okunması yeterlidir. Ancak üretim hatlarında indikatör:

• vana kontrol eder,

• pompa başlatır/durdurur,

• reçete yürütür,

• PLC’ye sürekli veri gönderir.

Bu nedenle ihtiyaç analizi kritik öneme sahiptir.

Sonuç

Tartım indikatörü, yük hücresinden alınan veriyi anlamlı ve yönetilebilir hale getiren sistem bileşenidir. Doğru seçildiğinde yalnızca ölçüm cihazı değil, aynı zamanda üretim verimliliğini artıran bir kontrol merkezine dönüşür.

Profesyonel projelerde mekanik yapı kadar elektronik altyapının da doğru kurgulanması gerekir.